به منظور مطالعه مراحل تشکیل و تکامل کلیه (نفروژنز) در گوسفندان خوزستان تعداد 109 جنین گوسفند از گروههای سنی مختلف در ده گروه که بر اساس C.R گروه‌بندی شده بودند مورد مطالعه قرار گرفتند. گروه اول که دارای 9 C.R میلی‌متر تا 25 میلی‌متر بودند مورد مطالعه میکروسکوپیک قرار گرفتند. در جنین‌های با CR 9mm مزونفروز کامل مشاهده شد که تعداد زیادی لوله‌های مزونفریک ، مجرای مزونفریک ، گلومرول و کپسول گلومرولی را شامل بود. در نمونه‌های 9 تا 14 میلی‌متر همین ساختمانها مشاهده شد ولی در نمونه‌هایی که C.R آنها از 14 میلی‌متر بیشتر بود. قسمتهای قدامی مزونفروز دژنزه شده بود. این پدیده در نمونه‌های با 25 C.R میلی‌متر به حداکثر رسیده بود. در این نمونه یک توده سلولی در انتهای مجرای مزونفریک کاملا مشخص بود که در نهایت به متانفروز تکامل می‌یافت . در جنین با 3 C.R سانتی‌متر متانفروز در زیر استریومیکروسکوپ کاملا مشخص بود پس می‌توان نتیجه گرفت که مراحل نهایی رشد تکاملی متانفروز در جنین‌های با 25 C.R میلی‌متر تا 30 میلی‌متر صورت می‌پذیرد. نمونه‌های دیگر دارای 3 C.R سانتی‌متر تا 41/2 سانتی‌متر بودند. فاکتورهایی که مورد نیاز برای تخمین سن بودند، اندازه‌گیری شدند پارامترهایی نظیر C.R، C.V.R، دور سینه، فاصله بین جوانه دوشاخ و جنس جنین‌ها. در مرحله بعدی جنین‌ها اتوپسی شده و کلیه آنها مورد مطالعه قرار گرفت . طول، عرض ، ضخامت ، وزن، محدوده مهره‌ای کلیه‌ها و فاصله کلیه از مهره T13 اندازه‌گیری شد. موقعیت کلیه‌ها نیز بررسی شد، و مشخص گردید که برعکس گنادها که مسیر نزولی طی می‌کنند، کلیه‌ها سیر صعودی دارند، بطوریکه کلیه چپ از محدوده مهره‌ای L4-S3 به محدوده مهره‌ای L2-L5 می‌رسد ولی کلیه راست از محدوده مهره‌ای L3-S2 به محدوده L1-L4 می‌رسد. همچنین مشاهده شد که رشد طول، عرض ، و ضخامت کلیه بستگی به رشد و افزایش طول جنین دارد و افزایش وزن کلیه بستگی به افزایش وزن جنین دارد و نیز رشد کلیه‌های چپ و راست به یکدیگر وابسته است . افزایش طول و وزن جنین‌ها تا گروه هفتم با میانگین CR 18/17 cm و میانگین وزن 250 گرم ملایم بوده و از گروه هفتم تا گروه دهم رشد طول و وزن جنین به شدت افزایش یافته بود.
نمایه ها:
رشد | 
کلیه | 
کد نوشتار : 23764