هدف پژوهش حاضر، مدل یابی و اعتبار سنجی مولفه‌های معلم اثربخش دوره ابتدایی ایران به منظور ارائه چهارچوب مفهومی برنامه درسی تربیت‌معلم بوده است. روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر جمع‌آوری داده ها، آمیخته بوده است. در قسمت نخست، از روش کیو استفاده‌شد و جامعه آماری آن شامل اساتید صاحب‌نظر و افراد خبره حوزه‌ی تعلیم و تربیت که در سال تحصیلی 95-94 در دانشگاه‌های دولتی شهر تهران و مراکز پژوهشی-آموزشی مشغول به تدریس و پژوهش بوده‌اند. تعداد 20 نفر از این افراد به‌صورت ترکیبی از نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. روایی محتوایی فرم جمع‌آوری داده‌ها مورد تائید 3 نفر از اساتید قرار گرفت و پایایی آن نیز 851/0 به دست آمد. بر مبنای نتایج به‌دست‌آمده از روش کیو، پرسشنامه محقق ساخته تدوین گردید و با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی روایی سوال‌های مناسب ارزیابی و پایایی آن نیز852/0 محاسبه شد. در قسمت دوم از آزمون تحلیل مسیر با روش بیشینه درست نمایی استفاده شد و جامعه‌ی آماری آن کلیه اعضای هیئت‌علمی دانشکده‌های علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه‌های شهر تهران، اعضای انجمن مطالعات برنامه درسی ایران و اعضای گروه‌های آموزشی دوره ابتدایی اداره کل آموزش‌وپرورش استان تهران بوده‌اند (862=N). با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده 325 نفر موردمطالعه قرار گرفتند. در قسمت سوم با روش توصیفی-تحلیلی چهارچوب مفهومی برنامه درسی تربیت‌معلم طراحی و با استفاده از آزمون t تک نمونه اعتباربخشی شد. جامعه آماری در این قسمت اساتید رشته علوم تربیتی با گرایش برنامه‌ریزی درسی دانشگاه‌های شهر تهران، اعضای انجمن مطالعات برنامه درسی ایران بوده (156=N). تعداد 12 نفر به‌صورت هدفمند انتخاب گردیدند. روایی محتوایی پرسشنامه محقق ساخته بکار گرفته این بخش نیز مورد تائید 3 نفر از اساتید برنامه‌ریزی درسی قرار گرفت و پایایی آن نیز717/0 به دست آمد. عمده نتایج در قسمت نخست، بیانگر شناسایی 65 عبارت بود که با تحلیل عاملی کیو در 7 مولفه دسته‌بندی‌شدند و تعداد مولفه‌های قابل‌قبول 4 و تعداد عبارات مناسب 48 مورد بوده است. 4 مولفه کلی تحت عناوین توانمندی‌ها (با دو زیر مولفه صلاحیت‌ها و ویژگی‌های شخصیتی)، هدایت-نظارت (با دو زیر مولفه مدیریت کارآمد کلاس و ارزشیابی)، یاددهی-یادگیری اثربخش (با دو زیر مولفه تدریس موثر و یادگیری اثربخش) و عمل فکورانه بوده است. در قسنت دوم، مدل نهایی (25/8=x2) با (5=df) و (143/0=Sig) در سطح (05/0P≤) معنی‌دار بود. اثرات مستقیم، اثرات غیرمستقیم و کل نیز در بین مولفه‌های معلم اثربخش در مدل نهایی بررسی شد که تعدادی از مولفه‌ها صرفاً بر همدیگر اثر مستقیم داشته و تعدادی نیز علاوه براثر مستقیم، اثر غیرمستقیم نیز بر سایر متغیرها داشته‌اند. کلیه اثرات اعم از مستقیم، غیرمستقیم و کل در سطوح (01/0P≤) و (05/0P≤) تائید گردیدند. رابطه‌ی بین مولفه‌های بررسی‌شده با میانجی‌گری تدریس موثر در سطح (01/0P≤) تائید شد. در بخش سوم نیز اعتبار چهارچوب مفهومی پیشنهادی در سطح (05/0P≤) معنی‌دار بوده است.
کد نوشتار : 367502