به منظور بررسی سازگاری، خصوصیات فیزیولوژیک و مورفولوژیک ، عملکرد و پروتئین لاین‌های عدس در اصفهان، همچنین درک روابط بین صفات و ارزیابی سهم هر صفت بر عملکرد دانه و در نهایت بهترین لاین عدس در اصفهان، آزمایشی در سال 1373-74 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان، واقع در لورک نجف‌آباد در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار اجرا گردید. مواد آزمایشی شامل 3 توده محلی و 13 لاین بودند. تفاوت بین لاین‌ها از نظر مراحل نمو معنی‌دار بود. لاین‌های پر عملکرد دارای دوره رشد رویشی و دوره پر شدن دانه طولانی‌تری بودند. همبستگی‌های مثبت و بسیار معنی‌داری بین صفات رویشی: ارتفاع بوته، تعداد شاخه ثانویه، وزن خشک در گلدهی و وزن خشک در شروع پر شدن دانه با عملکرد دانه مشاهده گردید. تفاوت لاین‌ها از نظر متوسط سرعت رشد محصول در دوره‌های سبز شدن تا گلدهی، گلدهی تا شروع پر شدن دانه و متوسط سرعت رشد طی کل فصل رشد معنی‌دار بود. لاین‌های پر عملکرد ضمن برخورداری از متوسط سرعت رشد بالا از سرعت پر شدن دانه بالائی نیز برخوردار بودند و از نظر تخصیص مواد پرورده به دانه‌ها کارائی بیشتری داشتند. همبستگی مثبت و بسیار معنی‌داری بین تعداد غلاف در گیاه، متوسط تعداد دانه در غلاف و تعداد دانه در بوته با عملکرد دانه مشاهده شد، اما بین وزن صد دانه و عملکرد دانه همبستگی منفی وجود داشت که علت آن برخورداری لاین‌های پر عملکرد از تعداد دانه بیشتر اما وزن دانه کمتر بود. اهمیت تعداد غلاف دو دانه در لاین‌های پر عملکرد قابل توجه بود. لاین‌های دارای عملکرد دانه بالا از عملکرد غیردانه و عملکرد بیولوژیکی بالائی نیز برخوردار بودند. تجزیه و تحلیل رگرسیون مرحله‌ای نشان داد که تعداد غلاف در گیاه مهمترین جز عملکرد دانه می‌باشد و پس از آن به ترتیب متوسط تعداد دانه در غلاف و وزن صد دانه قرار گرفتند. نتایج تجزیه ضرایب مسیر نیز نشان داد که تعداد دانه در واحد سطح بیشترین سهم را در تعیین عملکرد دانه دارد. این صفت تحت تاثیر شدید متوسط تعداد دانه در غلاف قرار گرفت . متوسط تعداد دانه در غلاف اثر منفی بسیار قوی بر وزن دانه گذاشت از سوی دیگر دوره پرشدن دانه نقش بسیار موثری بر وزن دانه داشت . به طور کلی از نتایج بدست آمده از این آزمایش می‌توان چنین استنباط کرد که در شرایط اقلیمی دشت اصفهان بویژه منطقه نجف‌آباد، کاشت لاین 959 و توده بومی کرمانشاه بدلیل برخورداری از صفات موثری چون تعداد غلاف در بوته و متوسط تعداد دانه در غلاف بیشتر، ارتفاع و تعداد شاخه ثانویه بیشتر، متوسط سرعت رشد محصول بالا، همچنین دوره پر شدن دانه و فصل رشد طولانی‌تر نسبت به لاین‌های دیگر برتری دارند.
کد نوشتار : 13237