محوطه‌ی تاریخی حوضدار واقع در 62 کیلومتری جنوب غربی شهرستان زابل، درگذشته در دلتای یکی از شاخه‌های پر آب "رود بیابان" معروف به شاخه رامرود، قرار داشته است. این منطقه در دوران اشکانی و ساسانی و همچنین از قرون میانه اسلامی تا اوایل دوره‌ی قاجار مسکونی بوده و درنهایت بر اثر تغییر مسیر رودخانه هیرمند متروک گردیده است. مهم‌ترین آثار و شواهد باستان‌شناسی برجای‌ مانده در منطقه حوضدار بقایای شهری متشکل از بناهای کوچک و بزرگی می‌باشد که با توجه به شواهد امر متعلق به دوران متأخر اسلامی می‌باشد و شامل انواع بناها ازجمله ارگ، آسباد، منازل مسکونی، مقابر و ... می‌شود که از تراکم و تنوع قابل‌توجه‌ای برخوردار است. با توجه به جایگاه ارزشمند این منطقه در تاریخ و باستان‌شناسی سیستان، متأسفانه تاکنون پژوهشی مستقل و جامع در مورد معماری و باستان‌شناسی این منطقه صورت نگرفته است. لذا بررسی باستان‌شناختی حوضدار، یکی اولویت‌های باستان‌شناختی سیستان می‌باشد. در این پژوهش که براساس هدف از نوع تحقیقات بنیادی و از نظر ماهیت و روش از نوع تحقیقات تاریخی است، سعی بر آن بود که به بررسی ساختار شهری و معماری حوضدار پرداخته شود و نتایج حاصل از آن همراه شواهد تاریخی مورد مطالعه قرار گیرند و در نهایت نسبت به گاهنگاری نسبی آن براساس داده‌های سفالی اقدام گردد. طی پژوهش صورت گرفته بیش از بیست بنای تاریخی در منطقه حوضدار شناسایی و معرفی گردید که در فضایی به وسعت 5/2 کیلومترمربع با جهت ساختاری شمال غربی - جنوب شرقی گسترش ‌یافته‌اند. هرچند نمونه سفال‌های سطحی موجود در این منطقه بازه‌ی زمانی از قرن شش هجری قمری تا اوایل دوران قاجار را شامل می‌شود؛ لیکن با توجه به شواهد معماری، اکثر ابنیه این منطقه متعلق به دوران صفویه می‌باشند. به‌عبارت‌ دیگر بقایای فعلی این شهر تاریخی متعلق به دوران صفویه است که محل استقرار حاکمان محلی جهت اداره و نظارت بر منطقه بوده است که در اوایل دوران قاجار و با توجه به تغییر مسیر رودخانه عظیم هیرمند و خشک شدن شاخه رامرود، متروک گردیده است. واژگان کلیدی سیستان، شهر حوضدار، معماری سنتی، بررسی باستان‌شناختی، دوران متأخر اسلامی.