رعایت حقوق محکوم علیه نقش بسزایی در نیل به عدالت کیفری، رسیدن به اهداف مجازات‌ها بویژه اصلاح کردن محکوم و حفظ حقوق بشر دارد. به همین منظور، باید حقوق و امتیازاتی را که محکوم از آن برخوردار است شناسایی و معرفی گردند و راهکار‌هایی اندیشیده شود که حقوق محکوم بهتر مراعات گردد. با توجه به اهمیت حفظ و رعایت حقوق محکوم، در حقوق کیفری اسلام، هر گونه توهین، تحقیر و شکنجه محکوم ممنوع و بر لزوم حفظ حیات و سلامتی وی در کیفر‌های بدنی غیر سالب حیات تأکید شده است. و برای حفظ سلامتی محکوم، شرایط و ضوابطی را تعیین نموده است. هم‌چنین در اغلب اسناد بین‌المللی حقوق بشر بر رعایت حقوق محکوم بویژه حفظ کرامت انسانی و حفظ حیات محکوم تأکید گردیده است. و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز بر اصل قانونی بودن نحوه‌ی اجرای احکام و حفظ حرمت و حیثیت محکوم تأکید نموده است. منبسط از قوانین و مقررات کیفری و نحوه اجرای مجازات‌ها در کشورمان، اصل قانونی بودن نحوه‌ی اجرای احکام در کیفر‌های بدنی بطور کامل مراعات نمی‌گردد. وضعیت موجود در اجرای مجازات سالب آزادی با توجه به تراکم جمعیت زندانها و شیوع بیماریها و اعتیاد، با حقوق محکوم سازگاری ندارد و هم‌چنین قانون نحوه‌ی اجرای محکومیت‌های مالی نیز دارای کاستی‌هایی می‌باشد. لذا با توجه به نکات فوق الذکر، تدوین آیین نامه دقیق در رابطه با اجرای مجازات‌های بدنی و ایجاد زندان‌های جدید مطابق با استانداردهای جهانی و استفاده از افراد متخصص در اجرای مجازات‌ها ضروری به نظر می رسد. واژگان کلیدی:‌ حقوق ـ محکوم ـ اجرای حکم ـ کیفر