در این پایان‌نامه به بررسی ادبیات تعلیمی کودک و نوجوان در اشعار محمدتقی بهار، پروین اعتصامی، جبار باغچه‌بان، عباس یمینی‌شریف و محمود کیانوش پرداخته شده است.در بحث مطالعات نظری این رساله، ابتدا ادب و ادبیات، سپس ادبیات تعلیمی و پس از آن ادبیات کودک و نوجوان از حیث کاربردی و معناشناسی مورد بررسی قرار می‌گیرند.پس از آن تاریخچه ادبیات کودکان و نوجوانان از ابتدا تاکنون و خصوصاً از زمان مشروطه مورد بررسی قرار گرفته و به بیان شرح حال مختصری از هر شاعر پرداخته شده است.بدلیل اینکه ادب تعلیمی یکی از مهم‌ترین و قدیم‌ترین انواع ادبی بوده که هدف اصلی آن آموزش یک فن به معنای خاص و یا آموزش علوم به معنای عام بوده است در این رساله به طور اختصار به بررسی سیر ادب تعلیمی در ایران پرداخته شده و سپس به موضوع این پایان‌نامه که بررسی ادبیات تعلیمی خاص کودک و نوجوان در شعر شاعران مذکور است، خواهیم رسید.آنچه امروزه به عنوان ادب تعلیمی کودک و نوجوان مطرح است تقریباً از دوره مشروطیت آغاز شده، اگرچه قبل از آن نیز، کمابیش کتبی برای آموزش فنون خاص برای نوجوانان نوشته شده بوده، (مانند نصاب‌الصبیان ابونصر فراهی در علم لغت و عروض)، اما جنبش مشروطیت آن‌چنان که در ادبیات فارسی موثّر بود طبعاً راهگشای ادبیات کودکان نیز بوده است. گروهی از نویسندگان که با ادبیات غرب در ارتباط بودند گرچه منظورشان کودکان نبود و رسالتی دیگر داشتند اما از ادبیات کودکان نیز غافل نماندند، کارشان گرچه برای اطفال تفننی بود ولی به هر حال امروز، اشعاری از بهار و دیگران برای سنین دبستان به جا مانده است. اما از آنجا که امروزه روانشناسان و مربیان کودک و نوجوان برای آثار تألیفی این طیف تقسیم‌بندی گروه‌های سنی را قائل شده و رمز کارآمدی آثار تألیفی کودکان و نوجوانان را رعایت خصوصیات گروه‌های سنی و نیازهای هر گروه می‌دانند، در این رساله، گروه‌های سنی با توجه به این موارد تعیین شده‌اند.