توقیف روزنامه‌ها از ابتدای ورود مطبوعات به ایران تا امروز همچنان ادامه دارد و گویی تبدیل به سنتی تغییر‌ناپذیر در تاریخ روزنامه‌نگاری ایران شده است. این پژوهش با هدف شناخت کمی و کیفی روزنامه‌های توقیف شده، به دنبال آن است تا با بررسی روزنامه‌های توقیف شده در دوره سلطنت محمد‌رضا شاه پهلوی در مورد تعداد دفعات توقیف روزنامه‌های این دوره اطلاعاتی به دست آورد و با جمع‌آوری مطالب و مقالاتی که نگارش آنها باعث بسته شدن روزنامه‌های این دوره شده، راهی مناسب برای پاسخگویی به این سوال بیاید که روزنامه‌ها در دوره پهلوی دوم، به چه دلایلی توقیف می‌شدند. برای پاسخگویی به سوال اصلی تحقیق در این رساله از روش مطالعه تاریخی استفاده شده است. نوآوری این پژوهش این بود که برای یافتن علت توقیف به جای مراجعه به اسناد دست دوم، مستقیما از روزنامه‌های توقیف شده استفاده شد و علت توقیف‌ها به کمک یافتن "مطلبی" که نگارش آن باعث توقیف روزنامه شده بود مشخص شد. این روش به این پژوهش کمک کرد تا به اطلاعات تازه‌ای در زمینه تاریخ مطبوعات معاصر ایران دست پیدا کند. این کار یک تحقیق کیفی و بنیادی بود و برای گردآوری اطلاعات آن از روش کتابخانه‌ای استفاده شد. جامعه آماری این تحقیق تمام روزنامه‌های منتشر شده از شهریور 1320 تا بهمن 1357 هستند که به هر دلیلی مورد توقیف قرار گرفته بودند. تعداد روزنامه‌های توقیف شده این دوره، طبق مطالعات میدانی محقق‌، 300 روزنامه است. روزنامه در این تحقیق نشریه‌ای بود که‌ حداقل هفته‌ای 4 شماره از آن منتشر شده باشد. ‌در این پژوهش از یک شیوه ابتکاری برای نمونه‌گیری استفاده شد. روزنامه‌های این دوره 37 ساله بر اساس طول مدت انتشار و دوره‌های مهم حوادث تاریخی که در آن منتشر شده بودند در 36 گروه دسته‌بندی شدند. بر حسب میزان در دسترس بودن نمونه‌ها و اینکه کدام یک از آنها آرشیو کاملتری داشتند از تعدادی از گروه‌ها عناوینی انتخاب شد‌. در مجموع 32 روزنامه مورد بررسی قرار گرفتند که از اطلاعات به دست آمده از 20 روزنامه برای پاسخ دادن به سوال تحقیق استفاده شد. از 159 بار توقیف این20 روزنامه، تنها در 34 مورد موفق به یافتن مطلب باعث توقیف روزنامه شدیم. دلایل توقیف این روزنامه‌ها در 8 گروه دسته‌بندی شد. نتیجه ‌نهایی‌ این پژوهش نشان داد که اهانت به نخست‌وزیر و مخالفت با مشی سیاسی دولت با 15 مورد فراوانی از 34 مورد، مهم‌ترین دلیل توقیف مطبوعات در دوره سلطنت محمد‌رضا شاه پهلوی بوده است. بقیه موارد تقریبا فراوانی مشابهی داشتند و تفاوت معنی‌داری از جهت دلیل توقیف بودن بین آنها مشاهده‌ نشد.
کد نوشتار : 208219