مسأله هویت خصوصاً هویت ملی و قومی در کشورهای دارای تنوع قومی و فرهنگی بویژه بعد از دهه 1960 میلادی به یکی از مسائل مهم تبدیل شده و مورد توجه بسیاری از اندیشمندان رشته های مختلف قرار گرفته است. در برجسته شدن این موضوع عوامل متعددی موثر بوده اند که در این میان موضوع مهم جهانی شدن و شرایط ویژه و منحصر بفرد ایران - ساختار و ترکیب جمعيتي جامعه ایران، همگرایی و واگرایی بین اقوام- باعث شده مساله گذشته، حال و آینده کشور موضوع قومیت ها بوده و چگونگی تعامل و رابطه هویت ملی و قومی، یکی از مسائل اجتماعي مهم جامعه ايران محسوب ‌شود. با بررسی ادبیات مربوط به این موضوع در می یابیم که همانند سایر پدیده های اجتماعی، هویت ملی و قومی نیز با عوامل متعدد اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی در دو سطح خرد و کلان مرتبط است و شبکه ای از عوامل در هم پیچیده بر روی این متغیرها اثر می گذارند. که در این تحقیق بر چند مورد از جمله تاثیر متغیرهای "احساس محرومیت نسبی" ، "عزت نفس" ، "تسلط بر زبان مادری" و "جامعه پذیری قومی" بر روی هویت ملی و قومی تأکید شده است؟ لذا تحقیق حاضر، به منظور بررسی رابطه بین هویت ملی و قومی و عوامل موثر بر آن در بین دانشجویان دانشگاه تبریز نگاشته شده است. روش اجراي تحقيق حاضر، روش پيمايشي است كه در آن، از تکنیک پرسشنامه برای اندازه گیری متغیرها، جمع آوری داده‌ها استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل دانشجویان کلیه مقاطع تحصیلی و ورودی‌های مختلف دانشگاه تبریز در سال تحصیلی 91-1390 می‌باشد. که تعداد 430 نفر حجم نمونه، از طریق فرمول کوکران و به صورت ترکیبی از شیوه های نمونه گیری طبقه ای متناسب و تصادفی ساده انتخاب شد. یافته‌های آماری و تجزیه و تحلیل آنها حاکی از این است که بین متغیرهای مستقل پایگاه اجتماعی_اقتصادی، هویت قومی، احساس محرومیت نسبی، عزت نفس و متغیر وابسته هویت ملی؛ همچنین، بین متغیرهای پایگاه اجتماعی_اقتصادی، هویت ملی، احساس محرومیت نسبی، عزت نفس، جامعه پذیری قومی و تسلط بر زبان مادری و متغیر وابسته هویت قومی رابطه معنادار وجود دارد. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون چند متغیره نشان داد که از بین کلیه متغیرهای مستقل تحقیق، متغیر احساس محرومیت نسبی با ضریب بتای 0/67- بیشترین تأثیر را بر روی هویت ملی داشته‌ است، به عبارت بهتر، به ازای 1 واحد افزایش در احساس محرومیت نسبی، هویت ملی 67% کاهش می‌یابد. همچنین، از کل واریانس متغیر هویت ملی، 60% توسط متغیر احساس محرومیت نسبی تبیین شده است. از طرف دیگر، متغیرهای جامعه پذیری قومی با ضریب بتای 0/54 و متغیر هویت ملی زبانی با ضریب بتای 0/22- به ترتیب بیشترین تأثیر را بر روی هویت قومی داشته‌اند. به عبارت بهتر، به ازای 1 واحد افزایش در جامعه پذیری قومی، هویت قومی 54% افزایش و به ازای 1 واحد افزایش در هویت ملی زبانی، هویت قومی آنها 22% کاهش می‌یابد. همچنین، از کل واریانس متغیر هویت قومی، 50% توسط متغیر‌های جامعه پذیری قومی و هویت ملی زبانی تبیین شده است.
کد نوشتار : 217144