اعمال تنش آبی در چغندر قند به منظور افزایش برخی پارامترهای کیفی محصول، جلوگیری از رشد بی‌رویه اندام‌های هوایی و افزایش کارایی مصرف آب بدون کاهش معنی‌دار عملکرد صورت می‌گیرد. این مطالعه به منظور تعیین زمان مناسب آبیاری چغندر قند بر اساس تبخیر تجمعی از تشت تبخیر کلاس آ و تاثیر زمان آبیاری بر شاخص‌های رشد و عملکرد‌های کمی وکیفی چغندر قند به عمل آمد. آزمایش، با چهار تیمار آبیاری (آبیاری پس از 70، 85، 100 و 115 میلی‌متر تبخیر تجمعی از تشت تبخیر کلاس آ) به عنوان فاکتور اصلی و دو رقم منوژرم به نام‌های زرقان و شیرین به عنوان فاکتور فرعی در چهار تکرار بصورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان واقع در لورک نجف آباد در سال 1384 اجرا شد. تاثیر رژیم آبیاری بر وزن خشک برگ در نمونه‌برداری‌های 79، 100 و 224 روز پس از کاشت معنی‌دار نبود، اما در نمونه‌برداری‌های 121 (مصادف با وقوع حداکثر وزن خشک برگ) تا 203 روز پس از کاشت معنی‌دار بود. در نمونه‌برداریهای اخیر، با افزایش تنش رطوبتی از تیمار 70 میلی‌متر به تیمار 115 میلی‌متر، وزن خشک اندام هوایی 24/30 درصد کاهش یافت. اثر رقم بر وزن خشک اندام هوایی فقط در 121 و 203 روز پس از کاشت در سطح احتمال 5 درصد معنی‌دار گردید در این دو نمونه‌برداری، رقم زرقان 72/15 درصد وزن خشک بالاتری نسبت به رقم شیرین داشت. تاثیر تیمار‌های آبیاری بر وزن خشک ریشه در تمام نمونه‌برداری‌ها معنی‌دار بود، اما اثر رقم بر وزن خشک ریشه معنی‌دار نبود. افزایش تنش رطوبتی باعث کاهش وزن خشک ریشه شد. اثر تیمار‌های آبیاری بر شاخص سطح برگ در 79 روز پس از کاشت در سطح احتمال 5 درصد و در بقیه مراحل رشد در سطح احتمال 1 درصدمعنی دار بود. اثر رقم بر شاخص سطح برگ، در 79، 100 و 121 روز پس از کاشت معنی‌دار بود در این نمونه‌برداری شاخص سطح برگ رقم زرقان حدود 5/0 واحد بیشتر از رقم شیرین بود. با افزایش تنش رطوبتی از تیمار 70 میلی‌متر به تیمار 115 میلی متر، CGR کاهش یافت، ولی افزایش تنش رطوبتی از تیمار 85 میلی‌متر به بعد تاثیر بسیار جزیی بر NAR و RGR داشت. تاثیر رژیم آبیاری بر عملکرد ریشه در سطح احتمال 1 درصد معنی‌دار بود. حداکثر عملکرد ریشه با تیمار 70 میلی‌متر (5/77 تن در هکتار) و حداقل عملکرد ریشه با تیمار 115 میلی‌متر (37/54 تن در هکتار) به دست آمد. اثر رقم بر عملکرد نهائی ریشه معنی‌دار نبود. حداکثر عیار قند (19/17 درصد) با تیمار 100 میلی‌متر و حداقل آن (02/15 درصد) با تیمار 85 میلی‌متر دست آمد. مقدار سدیم، پتاسیم و نیتروژن مضره در تیمار 70 میلی‌متر حداکثر و در تیمار 115 میلی‌متر حداقل بود. در تیمار 100 میلی‌متر، حداکثر درصد شکر قابل استحصال (47/13 درصد) مشاهده شد. عملکرد شکر سفید نیز در تیمار 100 میلی‌متر حداکثر (45/8 تن در هکتار) و در تیمار 115 میلی‌متر حداقل (99/6 تن در هکتار) بود. از نتایج حاصله می‌توان چنین استنباط نمود که رقم زرقان مقاومت بیشتری به خشکی نسبت به رقم شیرین دارد همچنین ممکن است برای صرفه جوئی در مصرف آب آبیاری و حصول حداکثر عملکرد چغندر قند در ماه‌های فروردین و اردیبهشت بر اساس 85 تا حداکثر 100 میلی‌متر و پس از آن بر اساس 70 میلی‌متر تبخیر تجمعی از تشت تبخیر کلاس آ انجام گیرد.
نمایه ها:
کد نوشتار : 95106