آبیاری شیاری گردشی (غلام گردشی) یک نوع آبیاری شیاری تغییر فرم یافته است که در ایران کاربرد زیادی دارد ولی تا بحال مطالعه‌ای در رابطه با عملکرد هیدرولیکی آن صورت نگرفته است. برای بررسی عملکرد هیدرولیکی آّیاری شیاری گردشی و مقایسه آن با آبیاری شیاری معمولی سه مزرعه آزمایشی خزانه و دانشگاه (واقع در محوطه زمین‌های زراعی دانشگاه صنعتی اصفهان) و رودشت (واقع در 100 کیلومتری شرق اصفهان) با بافت خاک و شیب متفاوت انتخاب شد و دستگاه انتقال آب به شیارهای آزمایشی در ابتدای مزارع آزمایشی نصب گردید. برای تعیین پارامترهای معادله نفوذ کوستیاکف-لوییس از روش بیلان حجم استفاده شد. داده‌های جمع آوری شده برای هر مزرعه آزمایشی شامل هیدروگراف جریان ورودی هیدروگراف جریان خروجی پیشروری پسروی سطح مقطع هندسی شیار رطوبت اولیه خاک و شیب مزرعه بود و عمق آب نفوذ یافته در طول شیارها برای هر دو روش تعیین شد. نتایج نشان داد در تمامی مزارع برای شرایط یکسان شامل زمان آبیاری و دبی آب ورودی به شیار، در روش شیاری گردشی سرعت پیشروی آب و رواناب انتهایی کمتر از روش شیاری معمولی می باشد. با افزایش شیب مزرعه تفاوت بین دو روش شیاری و شیاری گردشی از لحاظ سرعت پیشروی و در نتیجه عمق آب نفوذ یافته در طول شیار کاهش می یابد و عمق آب نفوذ یافته به صورت یکنواخت‌تر در طول شیار در روش شیاری گردشی توزیع می‌شود. با افزایش شیب مزرعه فرونشت عمقی در هر دو روش کاهش یافت و رواناب در روش شیاری به میزان قابل توجهی افزایش یافت که نتیجه آن افزایش اختلاف دو روش از نظر راندمان کاربرد بود. در شرایط تقریبا یکسان زمان آبیاری و دبی ورودی به هر شیار در مزرعه رودشت با بافت خاک سنگین راندمان کاربرد در روش شیاری گردشی بیشتر از روش شیاری بود. در مزرعه دانشگاه با بافت لوم شنی رسی راندمان کاربرد در روش شیاری بیشتر از روش شیاری گردشی بود. سطح مقطع خیس شده شیار در هر دو روش آبیاری در هر سه مزرعه آزمایشی تقریبا یکسان بود. در هر سه مزرعه آزمایشی با افزایش عمق خالص آبیاری راندمان کاربرد آب در مزرعه برای هر دو روش آبیاری افزایش یافت. در هر دو روش آبیاری معادلات پیشروی تعیین شده با ضریب تبیین بیش از 90 درصد قادر به پیش‌بینی ارقام اندازه‌گیری شده بودند. اختلاف دو روش آبیاری از نظر مسافت طولی و عمق آب نفوذ یافته در طول شیار در سطح 5 درصد معنی‌دار بود.
کد نوشتار : 71268