با توجه به مشکلات موجود در زمینه کمبود آب ، در زمینه آبیاری کوزه‌ای به عنوان روشی با راندمان بالا و بررسی مشکلات آن و تلاش در جهت بهبود این سیستم می‌تواند مفید واقع شود. لذا شناخت عوامل موثر در میزان رطوبت خاک اطراف کوزه به منظور فراهم کردن آب کافی در محدوده دیشه و ایجاد محیط مناسب رطوبتی برای گیاه به بهبود کارائی سیستم کمک می‌کند. بدینن ترتیب تحقیق حاضر اهداف زیر را دنبال کرده است : -1تعیین میزان رطوبت خاک تحت رژیم آبیاری کوزه‌ای و مقایسه آن با روشهای شیاری و قطره‌ای ثقلی و تاثیران این مقدار رطوبت در عملکرد گیاه، می‌تواند نقش مقدار رطوبت مناسب اطراف کوزه در رشد بهینه گیاه نشان می‌دهد. -2جهت کنترل سیستم کوزه‌ای لازم است که پرکردن کوزه‌ها مکانیزه شود. لذا امکان اتصال کوزه‌ها توسط لوله و مشکلات حاکم بر آن بررسی شده است . -3راههای بهبود کارآئی کوزه، افزایش وسعت و میزان رطوبت کوزه و اقتصادی کردن سیستم کوزه‌ای با لوله‌های آبرسان نیز بررسی شده است . بر این اساس دریک طرح آماری (مربع لاتین)، 4 روش آبیاری گیاه شمدانی عطری انتخاب شد و میزان رطوبت اطراف ریشه در روزهای مختلف و عملکرد گیاه تحت هر یک از روشهای آبیاری بررسی شده و مشخص شد که آبیاری شیاری بیشترین عملکرد، آبیاری با کوزه کوچک کمترین عملکرد و آبیاری قطره‌ای ثقلی بیشترین راندمان تولید را داشته‌اند. به علاوه مشخص شد که رطوبت خاک حاصل از آبیاری کوزه‌ای، یک و دو روز پس از آبیاری، از رطوبت خاک حاصل از آبیاری قطره ای ثقلی بیشتر بوده است و این به علت ملایمت پخش آب توسط کوزه است . از آنجا که با آبیاری کوزه‌ای بون اعمال فشار آب ، نمی‌توان در میزان آبیاری دخالتی داشت و ممکن است همانند شرایط این آزمایش ، کم آبیاری شدیدی اعمال شود و در نهایت در عملکرد گیاه تاثیر گذار شود لذا با توجه به اینکه: -1ساخت کوزه رسی در تعداد زیاد و بوسیله دست بسیار وقت‌گیر است . -2یکنواختی ساخت کوزه‌های رسی زیاد نیست . -3 اتصال کوزه‌ها (از جنس خاک ) با لوله (از جنس پلی‌اتیلن) مشکل است و شاید پرهزینه باشد. -4 اصلی‌ترین خاصیت کوزه در تراوش ملایم آب و یکنواختی رطوبت خاک اطراف کوزه است . توصیه می‌شود که کوزه‌ها نیز از جنس مواد لاستیکی (مشابه لوله‌های تراوای لاستیکی) ساخته شود. در این صورت 3 مورد اول مرتفع خواهد شد در حالیکه خاصیت تراوش ملایم نیز حفظ می‌شود به علاوه توصیه می‌شود که مقدار آب مورد نیاز گیاه تحت آبیاری کوزه‌ای معادل حجم آب مورد نیاز محاسبه شده در روش قطره‌ای در نظر گرفته شود و این آب از طریق کوزه‌های لاستیکی و با آبیاری تحت فشار ثقلی در اختیار گیاه قرار گیرد تا گیاه دچار تنش رطوبتی نشود.
کد نوشتار : 28369